Ben jij als professional werkzaam in de zorg en krijg je in de beroepspraktijk regelmatig te maken met zorgethische vragen? Dan is de leergang ‘Zorgethiek vanuit christelijk perspectief’ voor jou bedoeld.

In de leergang Zorgethiek vanuit christelijk perspectief word je toegerust om zorgethische dilemma’s te identificeren en methodisch te analyseren, en ze met vertrouwen in je eigen organisatie aan de orde te stellen. Je bent weer up-to-date waar het de inhoudelijke en theoretische basiskennis en actuele ontwikkelingen betreft en je gaat intensief aan de slag met je persoonlijke (professionele) vorming. Daarbij maken we gebruik van casuïstiek uit je eigen beroepspraktijk, zodat de nieuw opgedane kennis en vorming relevant en direct toepasbaar is.

Waarom zou je deze leergang volgen?

  • Om adequate kennis te hebben van actuele zorgethische standpunten en ontwikkelingen en een christelijke visie daarop [hoofd]
  • Om zorgethische dilemma’s te kunnen identificeren en verbinden met je persoonlijke, christelijke levensovertuiging [hart]
  • Om een (moreel) beraad te kunnen opzetten en daaraan constructief bij te dragen [handen]
  • Omdat vaardigheid in het gestructureerd bespreken van (morele) knelpunten in de zorg of zorgbeleid de intrinsieke motivatie van de zorgverleners en een soepele zorgverlening bevordert [mens en organisatie].

 

Mustafa (27) werkt in een team voor Intensieve Ambulante Hulpverlening en komt vaak situaties tegen waar hij persoonlijk moeite mee heeft. Hoe moet hij daarmee omgaan binnen de neutrale organisatie waar hij werkt?

Samen nadenken over…

  • Christelijke visie op leven en zorgverlening
  • Menslievende zorg
  • Religieuze diversiteit op de werkvloer
  • Waardig sterven
  • Zorgen tot het einde
  • Seksualiteit en intimiteit
  • Mensverbetering
  • Zorg rond zwangerschap
  • Botsende overtuigingen
  • Beleid en ethiek
  • Moreel beraad

De zes leerdoelen

De leergang heeft zes centrale doelstellingen. De cursist die deze leergang doorloopt …

  1. heeft kennis van en inzicht in de belangrijkste zorgethische en medisch-ethische theorieën en vragen in de Nederlandse zorgsector en een evaluatie ervan vanuit christelijk perspectief;
  2. is in staat om ethische, levensbeschouwelijke en religieuze aspecten van zorg-ethische vragen te identificeren;
  3. is in staat om zorg-ethische vragen in verband te brengen met de persoonlijke  levens- en wereldbeschouwing;
  4. heeft geleerd om gesprekken over zorgethische vragen en dilemma’s te verbinden met de persoonlijke levensovertuiging en met de normativiteit besloten in de eigen professionele praktijk;
  5. is in staat om respectvol en vruchtbaar om te gaan met verschillen in professionele achtergrond en ethische overtuigingen; kan daarbij gezichtspunten van anderen in de eigen positie integreren, zonder zich ongewild van persoonlijke fundamentele overtuigingen te laten afbrengen;
  6. is in staat om constructief deel te nemen aan zorgethisch beraad over ethisch beleid en over ethische dilemma’s en om een dergelijk moreel beraad op te zetten.

 

Brenda (35) is beleidsmedewerker voor een gehandicaptenorganisatie en wordt vaak betrokken bij ethische vraagstukken. Op basis van haar ervaring is haar gevraagd het ethisch beleid in de organisatie te gaan vormgeven. Ze zoekt naar manieren om dat te doen in samenspraak met de medewerkers.

Kenmerken van de leergang

  • Acht cursusdagen op locatie, totale studiebelasting max. 6 EC (168 uur)
  • Deskundige en betrokken docenten en begeleiders
  • Variatie aan werkvormen: zelfstudie door literatuur en video’s, colleges, casuïstiek, supervisie en intervisie

Cursusbegeleiders en docenten

Niveau en doelgroep

De leergang richt zich op het middenkader en hoger leidinggevend personeel in de zorg. Het niveau is post-HBO / academisch.

Praktische informatie

  • Data bijeenkomsten: 16 januari, 30 januari, 13 februari, 6 maart, 20 maart, 3 april, 24 april en 8 mei 2023, 9.30-16.30 uur
  • Locatie: Landgoed Zonneoord, Zonneoordlaan 17, 6718 TK Ede
  • Kosten: € 3.500,- (incl. lunches, catering en de meeste literatuur)
  • Meer informatie: Arthur Alderliesten, coördinator, tel. 06 – 50 73 12 75
  • Accreditatie: deze cursus wordt geaccrediteerd zowel door de Theologische Universiteit Kampen | Utrecht als door de Christelijke Hogeschool Ede (voor verpleegkundigen).
    De leergang is tevens geaccrediteerd door de Stichting Kwaliteitsregister Geestelijk Verzorgers (SKGV) met 1,5 punt in de categorie Levensbeschouwing en Spiritualiteit, 1,5 punt in de categorie Persoon en Werk en 13,5 punt in de categorie Vakbekwaamheid (accreditatie SKGV op basis van 2022; voor 2023 onder voorbehoud ivm herhaalde aanvraag).
  • Aanmelding: wwjg.nl/zorgethiek

 

 Evelyn werkt al 30 jaar als verpleegkundige in de ouderenzorg. Ze merkt dat steeds meer vanzelfsprekendheden verdwijnen. De bewoners hebben steeds vaker een niet-Nederlandse achtergrond en een andere religie dan de protestantse identiteit van het huis. Dat plaatst haar regelmatig voor dilemma’s maar binnen haar team vindt ze geen gehoor.

Organisatie

Initiatiefnemers van de leergang zijn het Professor dr. G.A. Lindeboominstituut, de Lindeboomleerstoel (Theologische Universiteit Kampen | Utrecht) en de Christelijke Hogeschool Ede. De organisatie is in handen van Weetwatjegelooft.nl en Permanente Educatie Predikanten van Theologische Universiteit Kampen | Utrecht. Deze cursus wordt aangeboden met steun van Pro Life Zorgverzekeringen. De initiatiefnemers willen door middel van deze leergang bijdragen aan het vormen van kader om in organisaties en de samenleving op te komen voor zorg geïnspireerd door het Evangelie.

Over de docenten

Arthur Alderliesten MA is als coördinator en onderzoeker verbonden aan het prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut en studeerde theologie en ethiek aan de Theologische Universiteit Kampen. Zijn onderzoek en publicaties richten zich op de ethiek van het levensbegin en het levenseinde vanuit christelijk perspectief.

Astrid Bokhorst is beleidsadviseur Advies & Toerusting bij de NPV-Zorg voor het leven (Nederlandse Patiënten Vereniging). Na de HBO-V studeerde zij Nederlands Recht aan de UVA, met als speerpunt gezondheidsrecht en personen- en familierecht. Inmiddels heeft zij ruim 25 jaar ervaring met het toerusten van groepen en individuen die met lastige medisch-ethische keuzes te maken hebben. Dilemma’s rond levensbegin, waaronder prenatale screening, en rond levenseinde komen daarbij het meest voor.

Dr. Bart Cusveller volgde de hbo-v, studeerde wijsbegeerte en promoveerde op een wijsgerig proefschrift over levensbeschouwing en professionele zorg. Hij werkte van 1991-2006 als wetenschappelijk medewerker van het Prof.dr. G.A. Lindeboom Instituut, van 2003-2015 als docent ethiek en later als lector aan de hbo-v van de Christelijke Hogeschool Ede. Sinds 2015 werkt Bart aan de hbo-v van Hogeschool Viaa in Zwolle, eerst als docent-onderzoeker ethiek en zingeving, vervolgens als lector Zorg en zingeving. Bart publiceerde onder meer Het goede levenseinde in casussen (BSL, 2017, met Theo Boer, Bart Koopman en Dirk Jan Bakker), Ethiek voor verpleegkundigen(Boom, 2019), Christelijke zorg (Groen, 2019, met Simon Polinder), en Naar behoren (Buijten & Schipperheijn, 2021). Bart Cusveller is vaste auteur van de ethiekcolumn in het verpleegkundige vakblad TVZ en voorzitter van de bestuurscommissie Ethiek van beroepsvereneiging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland.

Prof. dr. Stef Groenewoud is gezondheidswetenschapper en medisch ethicus. Hij promoveerde in de gezondheidswetenschappen in Rotterdam (EUR) en studeerde toegepaste ethiek in Utrecht (UU). Stef is werkzaam bij het Radboudumc in Nijmegen en is m.i.v. 1 september 2022 bijzonder hoogleraar Ethiek van de Zorg (Lindeboom leerstoel) aan de TU Kampen|Utrecht. Zijn aandachtsgebieden zijn: goede zorg rond het levenseinde, rechtvaardige inrichting van zorgstelsels en de relatie tussen empirie en ethiek.

Dr. Bert-Jan Heusinkveld is theoloog en ethicus. Naast zijn werk als gemeentepredikant binnen de Gereformeerde kerk (PKN) heeft hij zich gespecialiseerd in medische ethiek. In 2021 promoveerde hij op De betere mens. Een medisch-ethisch kader voor mensverbetering vanuit christelijk perspectief.

Prof. dr. ir. Henk Jochemsen is onderzoekshoogleraar op de Lindeboomleerstoel voor ethiek in de zorg bij de Theologische Universiteit Kampen. Daarvoor was hij onder meer bijzonder hoogleraar reformatorische wijsbegeerte, algemeen directeur van Prisma en directeur van het prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut. Jochemsen heeft vele boeken en artikelen op zijn naam staan over zorgethiek.

Dr. Simon Polinder is Associate lector Christelijke Professie aan de Christelijke Hogeschool Ede waar hij onderzoek doet naar de manier waarop organisaties en hun medewerkers handen en voeten kunnen geven aan hun christelijke identiteit. Hij is medeauteur van het boek Christelijke Zorg: Professional, Praktijk en Organisatie (2019). In 2021 promoveerde hij aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het onderwerp religie en internationale betrekkingen.

Marije Stegenga MA is stafmedewerker bij Reliëf, de christelijke vereniging van zorgaanbieders.  Marije is theologe en heeft werkervaring in de gezondheidszorg als ergotherapeut. Zij begeleidt gespreksgroepen in de zorg, waar motivatie, zingeving en inspiratie centrale thema’s zijn. Haar specialisaties: de Reliëf-aanpak, observatie, coaching, narratieve zorg, ethiek, moreel beraad, motivatie en inspiratie van zorgverleners.

Jeanette de Korte is als docent en supervisor verbonden aan de Christelijke Hogeschool Ede – onder andere Opleiding Theologie. Zij investeert graag in groei en professionele ontwikkeling van mensen. Daarvoor is kunnen luisteren wat haar betreft het belangrijkst. Ze verwijst hiervoor naar Henri Nouwen: ‘Luisteren is heel moeilijk. Om te luisteren moet je innerlijk stevig staan en jezelf niet meer hoeven te bewijzen met praten en argumenteren. Wie echt kan luisteren hoeft niet zo nodig meer opgemerkt te worden. Zo iemand is vrij om te ontvangen, te verwelkomen, te aanvaarden. Luisteren is veel meer dan de ander laten uitpraten om daarna weer antwoord te kunnen geven. Luisteren betekent dat je alle aandacht voor de ander hebt en die ander opneemt in jouw bestaan. Het mooie aan luisteren is dat degene naar wie je luistert zich erkend begint te voelen, en zichzelf en zijn verhaal meer serieus gaat nemen. Luisteren is een soort geestelijke gastvrijheid. Je biedt de ander vriendschap aan, dieper zelfinzicht, en het vermogen om samen stil te zijn.’ (Een jaar met Henri Nouwen, Wijsheid en geloof voor elke dag, Tielt 2010, pag. 11 maart)

Jan Piet Vlasblom is, na meer dan 20 jaar als geestelijk verzorger in het ziekenhuis gewerkt te hebben, docent geestelijke verzorging en pastoraat aan de Christelijke Hogeschool Ede. Daarnaast is hij coach en supervisor. Jan Piet: ‘Eén van de velen die mij hebben geïnspireerd is Martin Buber met zijn filosofie over de ontmoeting zoals hij die uiteenzet in zijn bekende boekje Ich und Du. In de ontmoeting is er als het ware een tussen-ruimte (Buber noemt dat heilige ruimte) tussen de één en de ander, in die ruimte weet je niet wat er gaat gebeuren. Daar ontstaat iets nieuws, daar kan Gods Geest gaan waaien, in de ruimte tussen jou en de ander groeit iets nieuws. Ik laat me graag verwonderen door wat voor moois er in de tussenruimte groeit en bloeit.’