In het voorjaar van 2025 start de 4e editie van de leergang. Interesse? Neem contact op met amkuijvenhoven@tukampen.nl. Informatie over de huidige editie is op deze pagina te vinden.

Werk jij in de zorg en krijg je in je beroepspraktijk regelmatig te maken met ethische vragen? Of voel jij je als christen wel eens eenzaam op de werkvloer? Dan is de leergang ‘Ethiek van de zorg vanuit christelijk perspectief’ voor jou bedoeld.

In de leergang rusten we je toe om ethische dilemma’s in de zorg te identificeren en analyseren, en ze met vertrouwen in je eigen organisatie aan de orde te stellen. Je bent weer up-to-date waar het de inhoudelijke en theoretische basiskennis en actuele ontwikkelingen betreft en je gaat intensief aan de slag met je persoonlijke (professionele) vorming. Daarbij maken we gebruik van casuïstiek uit je eigen beroepspraktijk, zodat de nieuw opgedane kennis en vorming relevant en direct toepasbaar is.

Waarom zou je deze leergang volgen?

  • Ontwikkel adequate kennis van actuele zorgethische standpunten en ontwikkelingen en een christelijke visie daarop [hoofd]
  • Leer zorgethische dilemma’s herkennen en verbinden met je persoonlijke, christelijke levensovertuiging [hart]
  • Verken het opzetten van een (moreel) beraad en jouw bijdrage daarin [handen]
  • Bevorder de intrinsieke motivatie van zorgverleners en soepele zorgverlening door goede bespreking van (morele) knelpunten in de zorg [mens en organisatie].

“Deze relevante leergang heeft mij als persoon en ook mijn organisatie veel gebracht. Het was mooi om met zo’n diverse groep cursisten en de docenten over ingewikkelde en vaak intense zorg-ethische dilemma’s te mogen buigen. Daar de tijd voor te nemen. En om met en van elkaar, en ook over mijzelf en mijn eigen overtuigingen, te leren. Ethiek verdient in elke organisatie, maar zeker in zorgorganisaties, wat mij betreft aandacht. Deze leergang biedt hiervoor de handvatten en raakt tot aan het hart.”

Programma

  • Acht cursusdagen: colleges, casuïstiek, supervisie en intervisie (64 uur)
  • Zelfstudie door literatuur, video’s en opdrachten (64 uur)
  • Eindopdracht (40 uur)

Download het programma

Niveau en doelgroep

De leergang richt zich op het middenkader en hoger leidinggevend personeel in de zorg. Het niveau is post-HBO / academisch.

“Ik was al langere tijd op zoek naar een cursus ethiek vanuit een christelijk perspectief. Ik wilde graag een cursus van academisch niveau, maar voor een volledige master heb ik onvoldoende tijd. Dit was een hele fijne cursus met veel tijd voor onderling contact en het uitwisselen van ervaringen. Door de gemêleerde groep deelnemers hebben we ook veel kunnen leren van waar je in je dagelijkse werk niet altijd direct mee te maken hebt, maar wat je algemene blik verruimt. Al met al zeer aan te raden!”

De zes leerdoelen

De leergang heeft zes centrale doelstellingen. De cursist die deze leergang doorloopt …

  1. heeft kennis van en inzicht in de belangrijkste zorgethische en medisch-ethische theorieën en vragen in de Nederlandse zorgsector en een evaluatie ervan vanuit christelijk perspectief;
  2. is in staat om ethische, levensbeschouwelijke en religieuze aspecten van zorg-ethische vragen te identificeren;
  3. is in staat om zorg-ethische vragen in verband te brengen met de persoonlijke  levens- en wereldbeschouwing;
  4. heeft geleerd om gesprekken over zorgethische vragen en dilemma’s te verbinden met de persoonlijke levensovertuiging en met de normativiteit besloten in de eigen professionele praktijk;
  5. is in staat om respectvol en vruchtbaar om te gaan met verschillen in professionele achtergrond en ethische overtuigingen; kan daarbij gezichtspunten van anderen in de eigen positie integreren, zonder zich ongewild van persoonlijke fundamentele overtuigingen te laten afbrengen;
  6. is in staat om constructief deel te nemen aan zorgethisch beraad over ethisch beleid en over ethische dilemma’s en om een dergelijk moreel beraad op te zetten.
  7. heeft meer inzicht gekregen in zijn/haar eigen functioneren i.r.t. medisch-ethische vragen en heeft hierin persoonlijke groei doorgemaakt;
  8. is doordrongen van het belang van persoonlijke vitaliteit en balans en raakt enthousiast om hiermee verder aan de slag te gaan.

Accreditatie

  • Deze cursus wordt geaccrediteerd zowel door de Theologische Universiteit Kampen | Utrecht als door de Christelijke Hogeschool Ede (voor verpleegkundigen).
  • De leergang is tevens geaccrediteerd door de Stichting Kwaliteitsregister Geestelijk Verzorgers (SKGV) met 1,5 punt in de categorie Levensbeschouwing en Spiritualiteit, 1,5 punt in de categorie Persoon en Werk en 13,5 punt in de categorie Vakbekwaamheid.

Organisatie

Initiatiefnemers van de leergang zijn het Professor dr. G.A. Lindeboominstituut, de Lindeboomleerstoel (Theologische Universiteit Kampen | Utrecht) en de Christelijke Hogeschool Ede. De organisatie is in handen van Weetwatjegelooft.nl en Permanente Educatie Predikanten van Theologische Universiteit Kampen | Utrecht. Deze cursus wordt aangeboden met steun van De christelijke zorgverzekeraar. De initiatiefnemers willen door middel van deze leergang bijdragen aan het vormen van kader om in organisaties en de samenleving op te komen voor zorg geïnspireerd door het Evangelie.

Meer informatie

  • Arthur Alderliesten, coördinator, tel. 06 – 50 73 12 75

  • Stuur een mail

Over de docenten

Arthur Alderliesten MA is als coördinator en onderzoeker verbonden aan het prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut en studeerde theologie en ethiek aan de Theologische Universiteit Kampen. Zijn onderzoek en publicaties richten zich op de ethiek van het levensbegin en het levenseinde vanuit christelijk perspectief.

Dr. Bart Cusveller volgde de hbo-v, studeerde wijsbegeerte en promoveerde op een wijsgerig proefschrift over levensbeschouwing en professionele zorg. Hij werkte van 1991-2006 als wetenschappelijk medewerker van het Prof.dr. G.A. Lindeboom Instituut, van 2003-2015 als docent ethiek en later als lector aan de hbo-v van de Christelijke Hogeschool Ede. Sinds 2015 werkt Bart aan de hbo-v van Hogeschool Viaa in Zwolle, eerst als docent-onderzoeker ethiek en zingeving, vervolgens als lector Zorg en zingeving. Bart publiceerde onder meer Het goede levenseinde in casussen (BSL, 2017, met Theo Boer, Bart Koopman en Dirk Jan Bakker), Ethiek voor verpleegkundigen(Boom, 2019), Christelijke zorg (Groen, 2019, met Simon Polinder), en Naar behoren (Buijten & Schipperheijn, 2021). Bart Cusveller is vaste auteur van de ethiekcolumn in het verpleegkundige vakblad TVZ en voorzitter van de bestuurscommissie Ethiek van beroepsvereneiging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland.

Prof. dr. Stef Groenewoud is gezondheidswetenschapper en medisch ethicus. Hij promoveerde in de gezondheidswetenschappen in Rotterdam (EUR) en studeerde toegepaste ethiek in Utrecht (UU). Stef is werkzaam bij het Radboudumc in Nijmegen en is m.i.v. 1 september 2022 bijzonder hoogleraar Ethiek van de Zorg (Lindeboom leerstoel) aan de TU Kampen|Utrecht. Zijn aandachtsgebieden zijn: goede zorg rond het levenseinde, rechtvaardige inrichting van zorgstelsels en de relatie tussen empirie en ethiek.

Dr. Bert-Jan Heusinkveld is theoloog en ethicus. Naast zijn werk als gemeentepredikant binnen de Gereformeerde kerk (PKN) heeft hij zich gespecialiseerd in medische ethiek. In 2021 promoveerde hij op De betere mens. Een medisch-ethisch kader voor mensverbetering vanuit christelijk perspectief.

Prof. dr. ir. Henk Jochemsen was onderzoekshoogleraar op de Lindeboomleerstoel voor ethiek in de zorg bij de Theologische Universiteit Kampen. Daarvoor was hij onder meer bijzonder hoogleraar reformatorische wijsbegeerte, algemeen directeur van Prisma en directeur van het prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut. Jochemsen heeft vele boeken en artikelen op zijn naam staan over zorgethiek.

Marije Stegenga MA is stafmedewerker bij Reliëf, de christelijke vereniging van zorgaanbieders.  Marije is theologe en heeft werkervaring in de gezondheidszorg als ergotherapeut. Zij begeleidt gespreksgroepen in de zorg, waar motivatie, zingeving en inspiratie centrale thema’s zijn. Haar specialisaties: de Reliëf-aanpak, observatie, coaching, narratieve zorg, ethiek, moreel beraad, motivatie en inspiratie van zorgverleners.

Jeanette de Korte is als docent en supervisor verbonden aan de Christelijke Hogeschool Ede – onder andere Opleiding Theologie. Zij investeert graag in groei en professionele ontwikkeling van mensen. Daarvoor is kunnen luisteren wat haar betreft het belangrijkst. Ze verwijst hiervoor naar Henri Nouwen: ‘Luisteren is heel moeilijk. Om te luisteren moet je innerlijk stevig staan en jezelf niet meer hoeven te bewijzen met praten en argumenteren. Wie echt kan luisteren hoeft niet zo nodig meer opgemerkt te worden. Zo iemand is vrij om te ontvangen, te verwelkomen, te aanvaarden. Luisteren is veel meer dan de ander laten uitpraten om daarna weer antwoord te kunnen geven. Luisteren betekent dat je alle aandacht voor de ander hebt en die ander opneemt in jouw bestaan. Het mooie aan luisteren is dat degene naar wie je luistert zich erkend begint te voelen, en zichzelf en zijn verhaal meer serieus gaat nemen. Luisteren is een soort geestelijke gastvrijheid. Je biedt de ander vriendschap aan, dieper zelfinzicht, en het vermogen om samen stil te zijn.’ (Een jaar met Henri Nouwen, Wijsheid en geloof voor elke dag, Tielt 2010, pag. 11 maart)